CIBIL Score in Marathi: क्रेडिट स्कोर म्हणजे काय आणि कसा तपासायचा सिबिल स्कोर?

Credit/CIBIL Score in Marathi: आपण आपल्या नवीन घरासाठी किंवा कारसाठी बँकेकडून कर्ज घेण्याचा विचार करत आहात का? जर होय, तर तुम्हाला तुमचा क्रेडिट स्कोअर चांगला असल्याचे तुमच्या बँकेला सिद्ध करावे लागेल, तरच तुम्हाला बँकेकडून कर्ज मिळू शकते. बँकेकडून कोणत्याही प्रकारचे कर्ज घेण्यासाठी क्रेडिट स्कोर असणे बंधनकारक आहे. बँक तुमचे कर्ज मंजूर करेल की नाही हे ठरवण्यात CIBIL Score मोठी भूमिका बजावते.

CIBIL Score हि 3 अंकी संख्या असते जी 300 ते 900 दरम्यान असते. हे ग्राहकाच्या क्रेडिट इतिहासाबद्दल सांगते. याला एखाद्या व्यक्तीच्या क्रेडिट प्रोफाइलचा आरसा म्हणता येईल. क्रेडिट स्कोअरच्या आधारे बँक तुमचे कर्ज मंजूर करते. यामुळे तुमच्या क्रेडिट स्कोअरबद्दल योग्य माहिती असणे तुमच्यासाठी महत्त्वाचे आहे. तर चला क्रेडिट स्कोर बद्दल माहिती CIBIL Score in Marathi घेऊयात.

CIBIL Score in Marathi: क्रेडिट स्कोर म्हणजे काय आणि कसा तपासायचा सिबिल स्कोर?

पोस्टचे नावCIBIL Score in Marathi: क्रेडिट स्कोर म्हणजे काय?
उद्देश्यबँकिंग सेवांची माहिती देणे
प्रक्रियाऑनलाईन
अधिकारीक वेबसाईटhttps://www.cibil.com

क्रेडिट स्कोर म्हणजे काय?

CIBIL चा फुल फॉर्म “Credit Information Bureau India Limited” असा आहे. CIBIL हि एक कंपनी आहे जी क्रेडिट बद्दल माहिती प्रदान करते. हि कंपनी व्यक्ती आणि संस्थांची क्रेडिट संबंधित माहितीची नोंद ठेवते. बँका, नॉन-बँकिंग फायनान्स कंपन्या आणि इतर वित्तीय संस्था प्रत्येक ग्राहकाची क्रेडिट माहिती ब्युरोकडे पाठवतात जिथे माहितीचे रेकॉर्ड ठेवले जाते. या माहितीच्या आधारे, CIBIL क्रेडिट इन्फॉर्मेशन रिपोर्ट (CIR) जारी करते आणि ग्राहकाला Credit Score दिला जातो त्याला CIBIL Score असे म्हणतात.

CIBIL स्कोअर हा 300-900 दरम्यान मोजला जाणारा तीन अंकी क्रमांक असतो. 750 किंवा त्यापेक्षा जास्त स्कोर हा चांगला क्रेडिट स्कोर मानला जातो.

जेव्हा कोणी व्यक्ती कर्जासाठी अर्ज करते तेव्हा त्याचे CIBIL रिपोर्ट तपासले जाते. CIBIL Score हा 300 ते 900 च्या दरम्यान असतो. CIBIL ही तीन अंकी संख्या असते, जी कोणत्याही व्यक्तीची कर्ज घेण्याची क्षमता दर्शवते. उच्च क्रेडिट स्कोर असल्याने कर्ज मिळण्याची शक्यता जास्त असते. बहुतांश बँका आणि बिगर-बँक वित्तीय संस्था कर्ज मंजुरीसाठी आवश्यक किमान क्रेडिट स्कोअर 700 किंवा त्याहून अधिक मानतात.

काय आहे क्रेडिट स्कोर चे महत्व?

लोन घेताना CIBIL स्कोअर महत्त्वाची भूमिका बजावते. जेव्हा तुम्ही तुमचा कर्जाचा अर्ज भरता, तेव्हा कर्ज देणारा सर्वप्रथम तुमचा सिबिल स्कोअर तपासतो आणि त्या अहवालाची तपासणी करतो. तुमचा CIBIL स्कोअर कमी असल्यास, कर्ज मिळत नाही आणि जर तुमचा CIBIL स्कोर चांगला असेल तर तुमचा अर्ज स्वीकारला जातो आणि तुम्ही कर्जासाठी पात्र आहात की नाही हे पाहण्यासाठी तुमचे इतर कागदपत्रे पडताळले जातात.

तुमचा CIBIL स्कोअर जितका जास्त असेल तितकी तुमची कर्ज मंजूर होण्याची शक्यता जास्त आहे. कर्ज देण्याचा निर्णय पूर्णपणे समोरच्यावर अवलंबून असतो. तुमचा कर्ज अर्ज मंजूर करून घेण्यासाठी तुम्ही केवळ तुमच्या उच्च CIBIL स्कोअरवर अवलंबून राहू शकत नाही. यामुळे जर तुम्हाला कर्ज काढायचे असेल तर प्रथम सिबिल स्कोर मध्ये सुधारणा करा म्हणजे कर्ज मिळण्याची शक्यता वाढेल.

कसा ठरवतात सिबिल स्कोर?

तुम्ही कर्जाची वेळेवर परतफेड करत आहात की नाही यावर कोणताही CIBIL स्कोअर ठरवला जातो. जर तुम्ही कर्जाची वेळेवर परतफेड करत असेल, तर CIBIL स्कोअरच्या 30% त्यावर आधारित आहेत, 25% सुरक्षित किंवा असुरक्षित कर्जावर, 25% क्रेडिट एक्सपोजरवर आणि 20% कर्जाच्या वापरावर.

क्रेडिट स्कोर ची गणना खालील घटकांच्या आधारे केली जाते –

  • Payment History – EMI भरण्यात विलंब किंवा डिफॉल्टिंगचा तुमच्या CIBIL स्कोअरवर नकारात्मक परिणाम होतो.
  • Credit Mix – तुमच्या क्रेडिट स्कोअरसाठी सुरक्षित आणि असुरक्षित कर्जांचे मिश्रण चांगले असते.
  • High Credit Utilization – उच्च क्रेडिट वापर मर्यादा कालांतराने कर्जामध्ये वाढ दर्शवते. तुमच्या क्रेडिट स्कोअरसाठी हे चांगले नाही.

याशिवाय, तुमच्या बँक खात्यातील किमान शिल्लक न राखणे किंवा त्यात ऋणात्मक शिल्लक नसणे देखील तुमचा क्रेडिट स्कोअर खराब करते.

क्रेडिट स्कोर कसा तपासायचा?

तुम्ही तुमचा CIBIL क्रेडिट स्कोर अनेक मार्गांनी तपासू शकता. Paisabazaar, BankBazaar सारख्या क्रेडिट मार्केटप्लेस वरती सिबिल स्कोर तपासण्याची सुविधा देण्यात आलेली आहे. याशिवाय आपण CIBIL च्या अधिकारीक वेबसाईट वरूनही क्रेडिट स्कोर तपासू शकतो त्यासाठी खालील स्टेप्स फॉलो करा –

१) सर्वप्रथम, CIBIL च्या अधिकृत वेबसाईटला (https://www.cibil.com) भेट द्या. वेबसाईटवर गेल्यावर, “Get Your CIBIL Score” किंवा “Free Credit Score” यासारखा पर्याय निवडा.

२) जर तुम्ही प्रथमच स्कोर चेक करत असाल तर वेबसाईट वरती नोंदणी करून घ्या. यासाठी तुम्हाला तुमचे नाव, ई-मेल आयडी, मोबाइल नंबर, पत्ता आणि अन्य वैयक्तिक माहिती द्यावी लागेल. यानंतर तुम्हाला एक OTP (One Time Password) मिळेल, जो तुम्हाला नोंदणी पूर्ण करण्यासाठी वापरावा लागेल.

३) सिबिलच्या वेबसाईट वरती जर तुम्ही नोंदणी केलेली असेल तर Username आणि Password टाकून लॉगिन करा.

४) नोंदणी केल्यानंतर, तुमच्या क्रेडिट हिस्ट्रीशी संबंधित तपशील भरणे आवश्यक आहे. यात तुमचा पॅन कार्ड नंबर, जन्मतारीख, लिंग, आणि पत्ता भरावा लागतो. ही माहिती CIBIL तुमची ओळख पटविण्यासाठी आणि क्रेडिट हिस्ट्री शोधण्यासाठी वापरते.

५) तुम्ही तुमची माहिती भरल्यानंतर, CIBIL तुमची आयडेंटिटी व्हेरिफाय करण्यासाठी काही प्रश्न विचारू शकते. हे प्रश्न तुमच्या क्रेडिट हिस्ट्रीशी संबंधित असू शकतात. उदाहरणार्थ, “तुम्ही शेवटचे कर्ज कधी घेतले?”, “तुमच्याकडे कोणते क्रेडिट कार्ड आहे?” इत्यादी. हे प्रश्न योग्य प्रकारे उत्तर दिल्यानंतरच तुम्हाला पुढील पायरीला जाता येईल.

६) सर्व प्रक्रिया पूर्ण केल्यांनतर तुम्हाला तुमचा CIBIL क्रेडिट स्कोर आणि रिपोर्ट दिसेल. हा रिपोर्ट तपशीलवार असेल, ज्यात तुमच्या सर्व क्रेडिट हिस्ट्रीचे तपशील असतील. हे तपशील तुम्हाला कर्जदारांना दिलेल्या माहितीची पडताळणी करतात.

CIBIL क्रेडिट स्कोर चेक करताना लक्षात ठेवा:

  1. सुरक्षितता: फक्त अधिकृत वेबसाईटवरूनच स्कोर चेक करा.
  2. वारंवार तपासणी टाळा: वारंवार स्कोर तपासणी केल्यास तुमच्या स्कोरवर विपरित परिणाम होऊ शकतो.
  3. फ्री स्कोर ऑफर्स: काही बँका आणि वित्तीय संस्थाने मोफत क्रेडिट स्कोर ऑफर्स दिलेल्या असू शकतात.

क्रेडिट स्कोर किती असायला पाहिजे?

साधारणपणे हे 300 ते 900 दरम्यान असते आणि 750 पेक्षा जास्त स्कोअर योग्य CIBIL स्कोअर मानला जातो. CIBIL SCORE 300 पेक्षा कमी असल्यास कोणतीही बँक कर्ज देणार नाही. कर्ज देण्यापूर्वी कोणत्याही वित्तीय संस्थेला हे ठरवायचे आहे की अर्जदाराला कर्जाची रक्कम व्याजासह वेळेवर परत करता येईल की नाही? CIBIL स्कोर किती असावा? हा अतिशय महत्त्वाचा प्रश्न आहे.

  • 750 आणि 900 मधील स्कोअर हा एक उत्कृष्ट आर्थिक ट्रॅक रेकॉर्ड दर्शवतो. येथे तुम्हाला प्रत्येक प्रकारचे कर्ज मिळू शकते आणि तेही तुमच्या अटींवर. जसे कर्जाचा कालावधी, कर्जाची रक्कम, क्रेडिट कार्ड मर्यादा.
  • तुम्ही 600 ते 700 रुपयांच्या दरम्यान कर्ज किंवा क्रेडिट कार्ड सहज मिळवू शकता, परंतु तुम्ही वाटाघाटी करू शकत नाही.
  • कर्जाची रक्कम आणि क्रेडिट कार्ड मर्यादा 450 ते 600 रुपयांपर्यंत खूपच कमी आहे.
  • तुमचा क्रेडिट स्कोर 450 पेक्षा कमी असल्यास कर्ज मिळणे पूर्णपणे बँकेवर अवलंबून असते, जर ईएमआय वेळेवर दिला गेला तर त्यात सुधारणा होऊ शकते.

क्रेडिट स्कोर कसा सुधारायचा?

तुमचा CIBIL स्कोर खराब असेल तर तो सुधारला जाऊ शकतो. यासाठी खालील स्टेप्स फॉलो करा.

  • तुमची थकित बिले नेहमी वेळेवर भरा, कारण उशीरा पैसे देणे क्रेडिट स्कोरसाठी चांगले मानले जात नाही.
  • जास्त क्रेडिट कार्डचा वापर करू नका. आपले खर्च शक्य तितके कमी करा. जास्त वापर केल्याने कर्ज वाढते.
  • गृह आणि कार कर्जासारखी सुरक्षित कर्जे आणि वैयक्तिक आणि क्रेडिट कार्डांसारखी असुरक्षित कर्जे यांच्यात संतुलन राखणे महत्त्वाचे आहे.
  • जर तुमचे संयुक्त खाते असेल तर तुमच्या जोडीदारावर लक्ष ठेवा. कारण त्याच्या अतिवापर केल्याने तुमच्या क्रेडिट स्कोअरवरही नकारात्मक परिणाम होतो.
  • क्रेडिट इतिहासाचे वेळोवेळी पुनरावलोकन करण्याचे सुनिश्चित करा. क्रेडिट स्कोर वरती नेहमी नजर ठेवीत जा.

निष्कर्ष

CIBIL Score चेक करणे हे एक सोपे आणि आवश्यक कार्य आहे. या ब्लॉगमध्ये दिलेल्या स्टेप्सचे अनुसरण करून, तुम्ही तुमचा क्रेडिट स्कोर सहजपणे चेक करू शकता. आपल्या क्रेडिट स्कोरवर लक्ष ठेवणे आर्थिक आरोग्यासाठी महत्वाचे आहे आणि योग्य पद्धतीने त्याचे व्यवस्थापन करणे तुम्हाला आर्थिक दृष्ट्या सुरक्षित ठेवू शकते.

Credit/CIBIL Score म्हणजे काय आणि याची माहिती मी या लेखात दिली आहे. मला आशा आहे कि आपल्याला हि माहिती व्यवस्थित समजली असेल. आपल्याला या पोस्टशी संबंधित काही प्रश्न, सूचना किंवा तक्रार असल्यास, कृपया खालील टिप्पणी बॉक्समध्ये लिहा आणि आमच्या पोस्ट सर्वात आधी वाचण्यासाठी व्हाट्सअप ग्रुप जॉईन करा.

Leave a Comment